Navi

Κυριακή, 24 Ιουλίου 2016

Η Συνθήκη της Λωζάνης

Σαν σήμερα 24 Ιουλίου 1923 υπογράφεται η Συνθήκη της Λωζάνης, που καθορίζει τα ελληνοτουρκικά σύνορα: Στη στεριά, ο μέσος ρους του ποταμού Έβρου.

Στη θάλασσα, αποδίδεται στην Ελλάδα κάθε νησί, νησίδα και βραχονησίδα, που βρίσκεται πέρα από τα τρία μίλια από τις μικρασιατικές ακτές, εκτός από την Ίμβρο και την Τένεδο.

Κατάργησε την Συνθήκη των Σεβρών που δεν είχε γίνει αποδεκτή από την νέα κυβέρνηση της Τουρκίας που διαδέχθηκε τον Σουλτάνο της Κωνσταντινούπολης. Μετά την εκδίωξη από την Μικρά Ασία του Ελληνικού στρατού από τον Τουρκικό υπό την ηγεσία του Κεμάλ Ατατούρκ, εμφανίστηκε η ανάγκη για αναπροσαρμογή της συνθήκης των Σεβρών. Στις 20 Οκτωβρίου 1922 ξεκίνησε το συνέδριο που διακόπηκε μετά από έντονες διαμάχες στις 4 Φεβρουαρίου 1923 για να ξαναρχίσει στις 23 Απριλίου. Το τελικό κείμενο υπογράφηκε στις 24 Ιουλίου μετά από 7,5 μήνες διαβουλεύσεων.

Η Τουρκία ανέκτησε την Ανατολική Θράκη, κάποια νησιά του Αιγαίου, συγκεκριμένα την Ίμβρο και την Τένεδο, μια λωρίδα γης κατά μήκος των συνόρων με την Συρία, την περιοχή της Σμύρνης και της Διεθνοποιημένης Ζώνης των Στενών η οποία όμως θα έμενε αποστρατικοποιημένη και αντικείμενο νέας διεθνούς διάσκεψης. Παραχώρησε τα Δωδεκάνησα στην Ιταλία, όπως προέβλεπε και η συνθήκη των Σεβρών, αλλά χωρίς πρόβλεψη για δυνατότητα αυτοδιάθεσης. Ανέκτησε πλήρη κυριαρχικά δικαιώματα σε όλη της την επικράτεια και απέκτησε δικαιώματα στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε όλη την επικράτειά της εκτός της ζώνης των στενών.

Η Ελλάδα υποχρεώθηκε να πληρώσει σε είδος (ελλείψει χρημάτων) τις πολεμικές επανορθώσεις. Η αποπληρωμή έγινε με επέκταση των τουρκικών εδαφών της Ανατολικής Θράκης πέρα από τα όρια της συμφωνίας. Τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος παραχωρήθηκαν στην Τουρκία με τον όρο ότι θα διοικούνταν με ευνοϊκούς όρους για τους Έλληνες. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχασε την ιδιότητα του Εθνάρχη και το Πατριαρχείο τέθηκε υπό ειδικό διεθνές νομικό καθεστώς.

Σε αντάλλαγμα, η Τουρκία παραιτήθηκε από όλες τις διεκδικήσεις για τις παλιές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εκτός των συνόρων της και εγγυήθηκε τα δικαιώματα των μειονοτήτων στην Τουρκία. Με ξεχωριστή συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας αποφασίστηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών από τις δύο χώρες και η αποστρατικοποίηση κάποιων νησιών του Αιγαίου.

Η ανταλλαγή μειονοτήτων που πραγματοποιήθηκε προκάλεσε μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών. Μετακινήθηκαν από τη Μικρά Ασία στην Ελλάδα 1.650.000 Τούρκοι υπήκοοι, χριστιανικού θρησκεύματος και από την Ελλάδα στην Τουρκία 670.000 Έλληνες υπήκοοι, μουσουλμανικού θρησκεύματος. Η θρησκεία και όχι η ράτσα αποτέλεσε το βασικό κριτήριο για την ανταλλαγή. Σύμφωνα με το άρθρο 2β της συνθήκης χρησιμοποιήθηκε ο όρος Μουσουλμάνοι και όχι Τούρκοι.

Αυτό οφείλεται στο ότι κατά την οθωμανική αυτοκρατορία η θρησκεία μετρούσε πολύ περισσότερο από ότι η εθνικότητα και από την άλλη πλευρά η Τουρκία ήθελε όλοι οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης να παραμείνουν. Στα Βαλκάνια χρησιμοποιείται ο όρος Τούρκος αρκετές φορές ως συνώνυμο με τον μουσουλμάνο επειδή στο σύστημα των Οθωμανικών μιλέτ (ήταν κύριο στοιχείο στην διοίκηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας) όλοι οι μουσουλμάνοι ανήκαν σε μια ενιαία κοινότητα.

Μεταξύ των ανταλλάξιμων περιελαμβάνονταν επίσης οι Έλληνες του Πόντου, αλλά και τουρκόφωνοι Έλληνες, όπως τουρκόφωνοι Πόντιοι και Καραμανλήδες, καθώς και ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι, όπως οι Βαλαάδες της Δυτικής Μακεδονίας. Μαζί με τους Έλληνες, πέρασε στην Ελλάδα και αριθμός Αρμενίων και Συροχαλδαίων. Εξαιρέθηκαν από την ανταλλαγή οι Έλληνες κάτοικοι της νομαρχίας της Κωνσταντινούπολης (οι 125.000 μόνιμοι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης, των Πριγκηπονήσων και των περιχώρων, οι οποίοι ήταν εγκατεστημένοι πριν από τις 30 Οκτωβρίου 1918) και οι κάτοικοι της Ίμβρου και της Τενέδου (6.000 κάτοικοι), ενώ στην Ελλάδα παρέμειναν 110.000 Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης.

Πηγή: Βικιπαιδεία
Διαβάστε περισσότερα ...

Δευτέρα, 18 Ιουλίου 2016

Ιουλιανά: Το βασιλικό πραξικόπημα

Βασιλικό πραξικόπημα 15-7-1965: Ο Γ. Παπανδρέου αναγκάζεται σε παραίτηση. Κυβέρνηση αποστατών υπο τον Γεώργιο Αθανασιάδη-Νόβα. Ο λαός ξεκινά ανένδοτο αγώνα για την τήρηση της Συνταγματικής νομιμότητας(114).

Οι διαδηλώσεις οι πορείες και οι συγκρούσεις με την αστυνομία θα διαρκέσουν 70 ημέρες (16-7-1965/25-9-1965).

Η χώρα, με την αποπομπή της κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου στις 15 Ιουλίου 1965, βυθίζεται σε μια περίοδο πολιτικής αστάθειας που θα οδηγήσει στο πραξικόπημα των συνταγματαρχών στις 21 Απριλίου 1967.

Η περίοδος αυτή είναι γνωστή και ως Αποστασία του 1965 αφού μετά την παραίτηση Γ. Παπανδρέου οι κυβερνήσεις που σχηματίστηκαν διαδοχικά από βουλευτές της Ενώσεως Κέντρου ήταν αποτέλεσμα χρηματισμού και υποσχέσεων ανάληψης πολιτικών αξιωμάτων. Έτσι, μερίδα του Τύπου και του λαού απέδωσε το χαρακτηρισμό του «αποστάτη» στους βουλευτές που ανέβαιναν στην εξουσία. Η περίοδος αυτή χρωματίστηκε και από την έντονη ανάμειξη του τότε βασιλιά Κωνσταντίνου στο πολιτικό σκηνικό της χώρας, παραβιάζοντας τις διατάξεις του Συντάγματος του 1952.

Ένα χρόνο πριν τα Ιουλιανά, το κόμμα του Γεωργίου Παπανδρέου είχε κερδίσει τις εκλογές το Φεβρουαρίου του 1964 με ποσοστό που άγγιξε το 52,72%, με αποτέλεσμα ο Γ. Παπανδρέου να σχηματίσει για πρώτη φορά αυτοδύναμη κυβέρνηση με 171 βουλευτές. Η περίοδος της αποσταθεροποίησης ξεκίνησε με αφορμή τη διαμάχη του Γ. Παπανδρέου με τον βασιλιά Κωνσταντίνο για τον υπουργό Εθνικής Άμυνας και την αλλαγή του αρχηγού του ΓΕΣ.

Απ' την μια πλευρά, ο Παπανδρέου επιθυμούσε να αντικαταστήσει τον ως τότε υπουργό Πέτρο Γαρουφαλιά και τον αρχηγό του ΓΕΣ Γεννηματά, στους οποίους έλεγχο ασκούσε το παλάτι με ανθρώπους της εμπιστοσύνης του. Τη θέση του υπουργού άμυνας θα αναλάμβανε ο γιος του, Ανδρέας Παπανδρέου.

Στην άλλη πλευρά του νομίσματος, όμως, ο βασιλιάς εξέφραζε έντονα την άρνησή του να συναινέσει υπογράφοντας τα σχετικά διατάγματα, αν δεν ενέκρινε πρώτα τους αντικαταστάτες. Ο Π. Γαρουφαλιάς, έχοντας την πλήρη υποστήριξη του παλατιού, αρνούνταν να εγκαταλείψει το αξίωμά του, ακόμα κι όταν ο Γ. Παπανδρέου τον διέγραψε από την Ένωση Κέντρου. Τελικά ο Γ. Παπανδρέου πρότεινε να αναλάβει ο ίδιος το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αντιμετωπίζοντας την ίδια αρνητική στάση του βασιλιά για ακόμη μια φορά. Ο Κωνσταντίνος επιθυμούσε να τοποθετηθεί πρόσωπο της δικής του εμπιστοσύνης, και τότε ο Γ. Παπανδρέου, μη μπορώντας να αποδεχτεί ότι ο πρωθυπουργός δε μπορεί να αναλάβει όποιο υπουργείο επιθυμεί, παραιτήθηκε.

Της τελικής αυτής έκβασης, είχε προηγηθεί το χρονικό διάστημα 5 ημερών (8-14 Ιουλίου) μέσα στο οποίο έγινε η ανταλλαγή πέντε οξύτατων επιστολών μεταξύ του Κωνσταντίνου και του Παπανδρέου, σχετικά με την υπογραφή του διατάγματος για την αντικατάσταση του Γαρουφαλιά, καθώς και μία μεταξύ τους συνάντηση στην Κέρκυρα. Αδιαμφισβήτητα, οι επιστολές του βασιλιά συνιστούσαν αντισυνταγματική επέμβαση στη διακυβέρνηση της χώρας. Η τελευταία συνάντηση του Κωνσταντίνου με τον Παπανδρέου έγινε στα ανάκτορα (σημερινό Προεδρικό Μέγαρο, στην οδό Ηρώδου Αττικού) το απόγευμα της 15ης Ιουλίου. Η διάρκειά της ήταν δέκα λεπτά, διάστημα αρκετό για να επιβεβαιωθεί η προδιαγεγραμμένη ρήξη.

Μετά την προφορική δήλωση της παραίτησης του Γ. Παπανδρέου, ο επόμενος πρωθυπουργός, Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας, μέλος της Ενώσεως Κέντρου, ορκίστηκε μέσα στην επόμενη ώρα, χωρίς να έχει συνταχθεί ακόμα η έγγραφη παραίτηση της κυβέρνησης. Oι δρόμοι της Aθήνας γέμισαν από διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν για την ανατροπή του νόμιμου πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου ενώ οι κινητοποιήσεις που οργανώνονταν από την Ένωση Κέντρου και την αριστερή ΕΔΑ κατέληγαν σε συγκρούσεις με την αστυνομία θύμα των οποίων υπήρξε και ο 25χρονος φοιτητής και στέλεχος της Αριστεράς Σωτήρης Πέτρουλας.

Την παραίτηση του Αθανασιάδη-Νόβα διαδέχτηκε η κυβέρνηση του Ηλία Τσιριμώκου στις 18 Αυγούστου ενώ ένα μήνα μετά πρωθυπουργός ορκίστηκε ο Στέφανος Στεφανόπουλος. Στην κυβέρνηση του Στεφανόπουλου συμμετείχαν οι Τσιριμώκος και Νόβας ως αντιπρόεδροι και ο Μητσοτάκης ως υπουργός Συντονισμού και Οικονομικών. Τα πραγματικά αίτια της κρίσης της δημοκρατίας δεν έχουν ξεκαθαρίσει ακόμα αφού σχεδόν κανείς πρωταγωνιστής των Ιουλιανών δεν έχει ανοίξει τα χαρτιά του.

Παρ' όλα αυτά, το γεγονός ότι ο βασιλιάς Κωνσταντίνος και η μητέρα του Φρειδερίκη ήθελαν να ελέγχουν πλήρως το στράτευμα μπορεί να δικαιολογήσει την άρνηση του πρώτου στην αποπομπή των προσώπων εμπιστοσύνης του σε βασικές θέσεις. Πηγές αναφέρουν ότι ταυτόχρονα το παλάτι επεδίωκε τη διάσπαση της Ένωσης Κέντρου αφού η δημοτικότητα του Ανδρέα Παπανδρέου εκείνη την εποχή σημείωνε άνοδο. Κύρια θέση του ήταν η ανεξαρτητοποίηση της εξωτερικής πολιτικής από την πολιτική των ΗΠΑ και των λοιπών δυτικών συμμάχων.

Είναι πιθανό, βλέποντας τη δημοτικότητά του να ανεβαίνει, στελέχη τόσο του εσωτερικού (επίδοξοι διάδοχοι του Γ. Παπανδρέου που ένιωθαν να απειλούνται τα σχέδιά τους, όπως ο Κ. Μητσοτάκης) όσο και του εξωτερικού (Αμερικανοί αξιωματούχοι) να επιθυμούσαν με την κρίση αυτή να ανακόψουν την πορεία του. Σε συζητήσεις με αμερικανούς διπλωμάτες λίγο πριν τα γεγονότα του Ιουλίου ο Κ. Μητσοτάκης είχε εκφράσει την άποψη ότι ο Α. Παπανδρέου ήταν η κύρια πηγή των προβλημάτων της Ε.Κ. και ότι θα έπρεπε να απομακρυνθεί τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την Ελλάδα.

Όποια από τα παραπάνω και να είναι τα βαθύτερα αίτια της πολιτικής αποσταθεροποίησης, τα αποτελέσματά τους ήταν κάτι παραπάνω από ορατά. Η πολιτική αστάθεια ήταν μια από τις πρώτες συνέπειες της αποστασίας που συνδυασμένη με το γενικότερο κλίμα απογοήτευσης του λαού από τον πολιτικό κόσμο, την απαξίωσή των τελευταίων και την απορρύθμιση των μηχανισμών άμυνας της δημοκρατίας άνοιξαν το δρόμο για το πραξικόπημα της 21ης Ιουλίου 1967.
Διαβάστε περισσότερα ...

Σάββατο, 9 Ιουλίου 2016

O μύθος της Area 51

H Αrea51, είναι μια περιοχή για την οποία γράφτηκαν αρκετά βιβλία, έγιναν πολλές ταινίες και αποτέλεσε πηγή έμπνευσης ακόμα και για βιντεοπαιχνίδι.

Είναι ένα απομονωμένο μέρος κοντά στο Λας Βέγκας, στην πολιτεία Νεβάδα, το οποίο εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να κρύβει ένα μυστήριο.

Πρόκειται άραγε για την περιοχή όπου έκρυβαν οι Αμερικάνοι τα συντρίμμια ενός UFO; Ήταν τελικά ο πυρήνας των τεχνολογικών πειραμάτων της Αμερικής; Aποτελεί μήπως την έκταση που για πολλά χρόνια οι κυβερνήσεις της χώρας προσποιούνταν ότι αγνοούν την ύπαρξή της; Ένα μέρος με πολλά ερωτηματικά, και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνο για τους λάτρεις των εξωγήινων και των θεωριών συνωμοσίας, αλλά για τους πάντες.

Η ιστορία ξεκινά στα μέσα περίπου του περασμένου αιώνα. Στις 8 Ιουλίου του 1947 ένα δελτίο Τύπου με την υπογραφή του Στρατηγού Γουίλιαμ Μπλάνσαρντ είναι αρκετό για να βάλει στο λεξιλόγιο των αμερικανών τον όρο «ιπτάμενος δίσκος». Συντρίμμια από ένα UFO βρίσκονται όπως αναφέρει η ανακοίνωση, στο στρατιωτικό αεροδρόμιο του Ρόσγουελ.

Τότε, όλοι σχεδόν πίστεψαν ότι οι αμερικάνικες αρχές και υπηρεσίες έκρυψαν σε μία περιοχή τα απομεινάρια του σκάφους, με στόχο να μην βγει στη δημοσιότητα κανένα στοιχείο που θα επιβεβαίωνε τον Στρατηγό Μπλάνσαρντ. Υποστήριξαν πως η κυβέρνηση, θέλησε να χτίσει σε ένα απόμερο και κρυφό μέρος, τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εγκαταστάσεις. Το σημείο όπου θα αποτελούσε τον πυρήνα των σπουδαιότερων τεχνολογικών πειραμάτων και μυστικών του πλανήτη.

Όπως αποδείχθηκε στη συνέχεια, τα αρμόδια όργανα της αμερικάνικης κυβέρνησης, θα έκαναν τα πάντα για να μην μάθει κανείς το που ακριβώς βρισκόταν. Υπόγεια τούνελ που ένωναν μυστικές τοποθεσίες. Κρυφοί διάδρομοι που περιείχαν αποθήκες γεμάτες με εξωγήινη τεχνολογία. Ο κόσμος είχε βάλει στο μυαλό του τα πάντα και κάπως έτσι, γεννήθηκε ο μύθος της Area 51, μία ιστορία που κεντρίζει το ενδιαφέρον εκατομμύρια ανθρώπων μέχρι σήμερα. Κοντά στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η μυστική υπηρεσία πληροφοριών της Αμερικής, η CIA, αποφασίζει να συνεργαστεί με την εταιρία Lockheed, με στόχο την ανάπτυξη νέων, υψηλής τεχνολογίας αεροσκαφών.

Αυτό που ήθελαν ήταν να κατασκευάσουν αεροσκάφη τα οποία θα είχαν τη δυνατότητα να πετάξουν σε πολύ μεγάλο ύψος ώστε να χρησιμοποιηθούν σε κατασκοπευτικές αποστολές. Ήταν απαραίτητο όμως, να βρεθεί μία περιοχή στην οποία θα γίνονταν οι δοκιμές. Λίγο έξω από το Λας Βέγκας, κοντά στην περιοχή Groom Dry Lake στην πολιτεία Νεβάδα, αποφασίζουν ότι μία τεράστια έκταση πληροί όλες τις προϋποθέσεις.

Την ονομάζουν Area51. Κατασκευάστηκε το 1947 και κόστισε ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Σαράντα χρόνια μετά, εν έτη 1985, χτίζονται νέες εγκαταστάσεις που αυξάνουν το συνολικό κόστος στα τέσσερα δισεκατομμύρια. Για πολλά χρόνια οι χαρτογράφοι δεν συμπεριλαμβάνουν τις εγκαταστάσεις σε κανέναν χάρτη.

Απαγορεύεται αυστηρώς, κάθε πτήση στον εναέριο χώρο πάνω από τη περιοχή για όλα τα εμπορικά ή στρατιωτικά αεροσκάφη, εκτός από αυτά που ανήκαν στη ίδια τη βάση. Μία περιοχή «φάντασμα», καλά κριμένη και ένα μεγάλο μυστήριο να πλανάται από τα πρώτα μόλις χρόνια της δημιουργίας της. Μία περιοχή που αποτέλεσε τον πυρήνα των δοκιμών συμβατικών όπλων από την πολεμική αεροπορία.

Το κατασκοπευτικό αεροπλάνο U-2, πολλά αεροσκάφη, όπως το U2, F-111, F-15, F-117 stealth, B-1, B-52, B-2 και το Aurora -που είναι το πρώτο συμβατικό αεροπλάνο που θα βασιζόταν σε εξωγήινη τεχνολογία- κατασκευάστηκαν στη συγκεκριμένη τοποθεσία. Σύντομα έρχονται και οι πρώτες μαρτυρίες που κάνουν λόγο για προγραμματισμένες δοκιμαστικές πτήσεις εξωγήινων αεροσκαφών.

Ο Μπομπ Λαζάρ, ιδιοκτήτης ενός κοντινού ράντζο, ήταν ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι κάτι παράξενο συμβαίνει στην Area51. Πολλοί ειδικοί έρχονται να υποστηρίξουν ότι πράγματι, στην περιοχή γίνονταν εκπαιδευτικές πτήσεις με αεροσκάφη της Αμερικάνικης πολεμικής αεροπορίας. Κάποια από αυτά, είχαν παράξενο σχήμα για την εποχή, και γι' αυτό φαίνονταν σπάνια και εξωγήινα στο απαίδευτο μάτι κάθε περαστικού.

Λίγο αργότερα έρχονται στο φως διάφορες μηνύσεις που κατέθεσαν πρώην υπάλληλοι της Αrea51, οι οποίοι κάνουν λόγο για τραυματισμούς, ακόμα και θανάτους που προκλήθηκαν από παράνομες πρακτικές απόρριψης αποβλήτων. Μία άκρως καρκινογόνα περιοχή, που για πολλές δεκαετίες θεωρήθηκε υπεύθυνη για το θάνατο από καρκίνο πολλών κατοίκων των γύρω περιοχών.

Ενώ όλοι οι μέχρι τότε πρόεδροι αμφισβητούσαν την ύπαρξη της περιοχής, ο πρόεδρος Μπιλ Κλίντον τον Σεπτέμβριο του 1995, υπέγραψε ένα Εκτελεστικό Διάταγμα, με το οποίο απάλλασσε την Area51 από τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς. Ένα διάταγμα που στην ουσία αποτελεί την πιο επίσημη παραδοχή της ύπαρξης της Area 51 από την κυβέρνηση και αναφέρεται στην περιοχή ως «τοποθεσία επιχειρήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας κοντά στη λίμνη Γκρουμ της Νεβάδα».

Για δεκαετίες, η περιοχή παρέμενε κρυμμένη σχεδόν από τους πάντες. Κανένας δεν γνώριζε που βρισκόταν. Χρειάστηκε να περάσουν πάνω από τριάντα χρόνια μέχρις ότου το 1988 ένας σοβιετικός δορυφόρος να καταφέρει να φωτογραφήσει τη βάση. Διάφορες εφημερίδες και περιοδικά πήραν τις φωτογραφίες και τις δημοσίευσαν.

Παρόλα αυτά, η απόκρυψη της βάσης παραμένει υψίστης σημασίας. Μέχρι σήμερα η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει προστατευθεί από μηνύσεις εργαζομένων για λόγους «εθνικής ασφάλειας».

Το βιβλίο της Annie Jacobsen με τίτλο «AREA 51: An Uncensored History of America's Top Secret Military Base» περιέχει αποκλειστικές αδημοσίευτες φωτογραφίες, συνεντεύξεις και ντοκουμέντα, κάνοντας με αυτό τον τρόπο μία αναδρομή στο μύθο αυτής της περιοχής.
Διαβάστε περισσότερα ...

Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2016

Σκεντέρμπεης: Γεώργιος Καστριώτης 544 χρόνια από το θάνατό του.

Ένας από τους λιγότερο γνωστούς ήρωες της Ιστορίας θεωρείται ο Γεώργιος Καστριώτης, γνωστός κι ως Σκεντέρμπεης.

Αποτελεί τον εθνικό ήρωα των Αλβανών την ίδια ώρα που θεωρείται άγνωστος ή παρουσιάζεται λανθασμένα ως Αλβανικής καταγωγής στην Ελλάδα.

Ας δούμε όμως τελικά ποιος ήταν ο Σκεντέρμπεης.Το πραγματικό του όνομα είναι Γεώργιος Καστριώτης. Το επίθετό του παρουσιάζει και την πραγματική του καταγωγή αφού ο παππούς του, Κων/νος Καστριώτης (1390), ήταν ηγεμόνας της περιοχής της Καστοριάς και της Ημαθίας.Πατέρας του ήταν ο Ιωάννης Καστριώτης, ηγεμόνας της Κρόιας ενώ η μητέρα του καταγόταν από τη Σερβία (Βοϊσάβα).

Λίγο καιρό πριν την Άλωση της Πόλης κι ενώ ο σουλτάνος Μουράτ Β’ κατακτούσε την μια βυζαντινή επαρχία μετά την άλλη, ζητά από τον ηγεμόνα της Κρόιας ως εκδήλωση υποταγής και εγγύηση της κυριαρχίας του, την ομηρία των 4 γιων του ένας εκ των οποίων ήταν ο Γεώργιος.

Ο Ι. Καστριώτης δέχτηκε και τα παιδιά του αφού ασπάσθηκαν τον ισλαμισμό (ήταν χριστιανοί), βρέθηκαν να ανατρέφονται στη σουλτανική αυλή της Ανδριανουπόλεως παρέα με τον μετέπειτα Πορθητή της Πόλεως, Μωάμεθ τον Β’. Ο σουλτάνος Μουράτ, βλέποντας την εξαιρετική πρόοδο και τα χαρίσματα του ελληνόπουλου, του προσέδωσε την τουρκική ονομασία «Ισκεντέρ μπέη» (Σκεντέρμπεης) που σημαίνει «Αλέξανδρος ηγεμών».

Παρόλη την οθωμανική ανατροφή του, ο Γεώργιος δεν ξεχνούσε τις ρίζες του. Η είδηση του θανάτου των γονιών του και η καταπίεση των ομοεθνών του από τον τουρκικό ζυγό έδωσαν το έναυσμα στον Σκεντέρμπεη να λιποτακτήσει σε μάχη στη Σερβία και να επιστρέψει στα πατρογονικά του εδάφη.

Αφού νυμφεύεται την Ανδρονίκη Κομνηνή, ο Γεώργιος Καστριώτης στις 28 Νοεμβρίου 1443 κηρύσσει την επανάστασή του κατά των Τούρκων. Ως έμβλημά του χρησιμοποίησε τον βυζαντινό δικέφαλο αετό σε κόκκινο φόντο, τη σημερινή πλέον σημαία της Αλβανίας.

Ο Γεώργιος Καστριώτης χάρη στις πολεμικές του αρετές κατάφερε να απελευθερώσει την επαρχία του από την τουρκική κατοχή και να προκαλέσει το θαυμασμό στην χριστιανική Δύση που ανέμενε την οθωμανική απειλή. Ήταν τόσο μεγάλες οι επιτυχίες του Καστριώτη που ανάγκασε τον ίδιο τον σουλτάνο να εκστρατεύσει εναντίον του.

Χαρακτηριστικοί είναι και οι έπαινοι του πάπα Κάλλιστρου Γ’, ονομάζοντας τον Καστριώτη «ιππότη του Χριστού» και «αθλητή του Θεού». Ακόμη και μετά την Άλωση της Πόλης (1453), ο Σκεντέρμπεης δρούσε ανενόχλητος μέχρι τον θάνατό του. Στις 17 Ιανουαρίου 1467 και σε ηλικία 63 ετών πέθανε από ελονοσία. Θάφτηκε με τις τιμές που αρμόζουν σε έναν θρύλο στο Ναό του Αγίου Νικολάου στο Αλέσσιο (αρχαία Λισσός).

Αποδείξεις της ελληνικής καταγωγής του Σκεντέρμπεη

Παρά την γνώση της καταγωγής του, οι Αλβανοί συνεχίζουν να πιστεύουν και να διαδίδουν ορισμένοι Έλληνες εν αγνοία τους ότι ο Σκεντέρμπεης ήταν Αλβανός επειδή έδρασε στην περιοχή της σημερινής Αλβανίας. Βέβαια εκτός του ότι ξεχνάνε την ελληνικότητα των αλβανικών εδαφών (από την εποχή του Πύρρου), πράττουν το μεθοδολογικό σφάλμα του ετεροχρονισμού στην προσπάθειά τους να βρουν έναν μεγάλο ήρωα μιας και η ολιγόχρονη αλβανική ιστορία δεν είχε να επιδείξει κάποιον ήρωα αφού πάντοτε υπέκυπταν σε δωροδοκίες και πολιτικές πιέσεις των μεγαλύτερων δυνάμεων (βλέπε Οθωμανική Αυτοκρατορία, φασιστική Ιταλία, ναζιστική Γερμανία και Σοβιετική Ένωση).

Ιδού μερικές αποδείξεις της ρίζας του Γεωργίου Καστριώτου:

Ο ίδιος ο Καστριώτης ήταν ελληνομαθής και όλες του οι επιστολές προς τους ηγεμόνες της Δύσης και το Σουλτάνο γράφονταν στα ελληνικά, παρουσιαζόμενος μάλιστα ως απόγονος των Ηπειρωτών κι όχι των Ιλλυριών (βλέπε επιστολή προς τον Ιταλό Ursini, 1460). Έφερε το μακεδονικό κράνος με το διπλό κέρας ενώ χρησιμοποιούσε το όνομα του Μεγ. Αλεξάνδρου, δείγμα συνείδησης εθνικής συνέχειας.

Μιλώντας ενώπιον του Πάπα Παύλου Β’ τονίζει: «Μετά την υποδούλωσιν της Ασίας και της Ελλάδος, μετά την σφαγήν των ηγεμονικών γόνων της Κων/πόλεως, της Τραπεζούντος… και την ερήμωσιν μεγίστου μέρους της Μακεδονίας και της Ηπείρου, απέναντι του αγρίου κατακτητού του αγωνιζομένου να συντρίψη τον σταυρόν, να ανυψώση επί του Καπιτωλίου την ημισέληνον και να πληρώση δούλων τον κόσμον όλον … μόνος εγώ ίσταμαι μετά των λειψάνων των στρατιωτών μου και μετά της μικράς μου επικρατείας…».

Ο Τούρκος βιογράφος του Αλή Πασά, Αχμέτ Μουφίτ, γράφει για τον Καστριώτη: «το έτος 1443 δραπέτευσε από το οθωμανικό στρατόπεδο του Μοράβα ο Έλληνας ηγεμόνας Καστριώτης και πήγε στην έδρα των προγόνων του, την Κρόια».Ιταλικές, Αγγλικές και Σουηδικές αναφορές θεωρούν τον Σκεντέρμπεη Έλληνα. Έτσι ο Ιταλός A. Salvi στην τραγωδία του (1718) τον αναφέρει ως Έλληνα (Greco). Ο Άγγλος C. Randall το 1810 τον αποκαλεί Έλληνα Ήρωα (Grecian Hero) και οι Σουηδοί Barrau αρχικά και Rudbeck αργότερα (1835) θεωρούν τον Γ. Καστριώτη Έλληνα.

Οι αποδείξεις είναι τόσες πολλές που είναι αδύνατον να καταγραφούν σε λίγες γραμμές. Καλούνται οι Έλληνες ιστορικοί να σταματήσουν αυτήν την διαστρέβλωση και να γράφουν ψευδώς στα ελληνικά βιβλία περι Αλβανού ηγεμόνα. Παρομοίως, καλούνται όλοι οι Έλληνες να γνωρίζουν τι εστί Σκεντέρμπεης και να απαντούν καταλλήλως στους παραπλανημένους φιλοξενούμενούς μας Αλβανούς.

O ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ

Η Ελληνική Ιστορία είναι γεμάτη από μεγάλες ηρωικές προσωπικότητες γνωστές αλλά και άγνωστες. Στην χωρία των αγνώστων και παραμελημένων ηρώων στους σύγχρονους καιρούς ανήκει και ο ήρωας της Νέας Ηπείρου, ο αρβανίτης πολέμαρχος Γεώργιος Καστριώτης ο επονομασθείς τουρκιστί Σκεντέρμπεης, δηλαδή Αλέξανδρος.
Ο Γεώργιος Καστριώτης ήταν όπως και ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος οι μορφές αυτές που αγαπήθηκαν, τραγουδήθηκαν, έγιναν θρύλος και παραμύθι της γιαγιάς κατά τη διάρκεια της πολύχρονης τουρκοκρατίας στον ελληνικό χώρο.

Ξεχασμένος μεταξύ των νεοελλήνων, δημοφιλής όμως τον 15ο και 16ο αιώνα στους περίφημους «στρατιώτες» που μελετούσαν τα κατορθώματά του, αλλά και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης κάθε καπετάνιος που μπορούσε να διαβάσει πέντε γράμματα διάβαζε για τα κατορθώματα του Σκεντέρμπεη που κυκλοφορούσαν τότε και είχαν μεγάλη απήχηση. Ο Κολοκοτρώνης μας λέει στα Απομνημονεύματά του:
«Ανέγνωσα τον βίον του Σκεντέρμπεη, εσυλλογούμουν τα έργα του…»

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ

Ο Σκεντέρμπεης γεννήθηκε το 1405 στην Κρούγια της Νέας Ηπείρου, της ονομαζομένης τώρα Αλβανίας. Ήταν γυιος του Ιωάννη Καστριώτη, φεουδάρχου της περιοχής.

Η Παλαιά και η Νέα Ήπειρος κατά το πρώτο τέταρτο του 15ου αιώνος εδιαιρείτο σε διάφορα φέουδα χωρίς σταθερά όρια. Αυτά μετεβάλλοντο συνεχώς ως αποτέλεσμα διαφόρων πολέμων μεταξύ των φεουδαρχών. Στο βόρειο τμήμα της περιοχής, υπήρχαν τα φέουδα του Μπάλσα, του Ντουκαγκίνη, του Ζαχαρία, του Γουνίνη, του Σπανού και του Δούσμανη.

Νοτιότερα, δηλαδή στη Νέα Ήπειρο, τα φέουδα των οικογενειών των Τόπια, Μουζάκη, Αριανίτη και Καστριώτη, με κέντρα το Δυρράχιο, το Μπεράτι, το Βελιγράδι, την Κρούγια και το σημερινό Ελμπασάν, και νοτιότερα το φέουδο του Γκίνου Μπούα Σπάτα τον οποίον διεδέχθη ο Μαυρίκιος Μπούας Σπάτας, και το φέουδο του Γκιν Ζενεμπίση. Το φέουδο του πρώτου εξετείνετο στην περιοχή της Άρτας και του δευτέρου στην περιοχή του Αργυροκάστρου. Η μορφή αυτή διακυβερνήσεως της περιοχής κατά φάρες κράτησε μέχρι το έτος 1415.

Οι Τούρκοι αφού εξήλθαν από μια εσωτερική κρίση, δηλαδή τον πόλεμο μεταξύ των επιγόνων του Σουλτάνου Βαγιαζήτ, ανέδειξαν τον ισχυρό Σουλτάνο Μωάμεθ Α΄ και από το 1415 έως το 1419 κατέλαβαν όλες τις φεουδαρχίες της περιοχής και κατάρτισαν νέο φορολογικό σύστημα.Οι πιο πολλοί φεουδάρχαι υπέκυψαν και έγιναν φόρου υποτελείς στον Σουλτάνο. Υπήρχαν και φεουδάρχαι που εγκατέλειψαν τον τόπο όπως ο Γκιν Ζενεμπίσης, ο Μαυρίκιος Μπούας Σπάτας και ο Μπάλσας. Ο πατέρας του Καστριώτη, παρά την αρχική αντίσταση που προέβαλε, υποτάχθηκε στη νέα κατάσταση.

Μεταξύ των υποχρεώσεων των φεουδαρχών ήταν και η υποχρέωση να στέλνουν στο Σουλτάνο στην Αδριανούπολη ένα ή και περισσότερα από τα παιδιά τους για να υπηρετήσουν στη στρατιωτική σχολή ως Ιτς-Ογλάν.Στη σχολή αυτή οι νεαροί γυιοί των φεουδαρχών εξισλαμίζοντο για να αναλάβουν αργότερα διάφορα επίσημα κυβερνητικά καθήκοντα με βεβαιωμένη την πίστη στο Σουλτάνο.

Τα καθήκοντα αυτά ήσαν π.χ. αρχηγός του στρατού μιας περιοχής ή μιας επαρχίας, διοικητής της φρουράς ενός φρουρίου, διοικητής της αστυνομίας μιας πόλεως, κ.λ.π.
Μεταξύ των Ιτς-Ογλάν που εστάλησαν στον Σουλτάνο ήταν και τα παιδιά του Ιωάννη Καστριώτη.

Ο μικρότερος γυιος απ’ όλους, ο Γεώργιος ή Γκέργκι, βρέθηκε σε ηλικία 18 ετών στην Αδριανούπολη. Με ωραία θωριά, με ανάστημα γιγαντιαίο όπως αναφέρουν οι βιογράφοι του, και με μύτη γρυπή, προκάλεσε το θαυμασμό των Τούρκων για τα χαρίσματά του και του απέδωσαν το όνομα Ισκεντέρ (Αλέξανδρος). Εκεί, εκτός από τα ελληνικά και την αρβανίτικη διάλεκτο που μιλούσε, έμαθε τα τουρκικά, τα αραβικά και τα ιταλικά.

Ως άνθρωπος και στρατιωτικός ηγέτης διεκρίνετο για τα εξαίρετα ψυχικά του χαρίσματα, τη γενναιότητά του, τη σύνεσή του αλλά και την ευγλωττία του με την οποία κέρδιζε τις ψυχές των στρατιωτών του οι οποίοι ήσαν διατεθειμένοι να υποστούν οιανδήποτε θυσία και να προχωρήσουν ακόμη και εις τον θάνατο χάριν του αρχηγού των.

Στο τέλος κάθε μάχης εισήρχετο στις σκηνές των πληγωμένων και παρακολουθούσε αυτοπροσώπως την θεραπεία τους. Είχε κερδίσει λοιπόν την εμπιστοσύνη των στρατιωτών του τόσο κατά την περίοδο της ζωής του κατά την οποίαν ήτο υπό τας διαταγάς του Σουλτάνου, όσο και κατά την περίοδο κατά την οποίαν ύψωσε το λάβαρο της επαναστάσεως εναντίον των Τούρκων στην περιοχή της αρβανιτιάς αλλά και την ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου.


Ο Σουλτάνος Μουράτ Β’ έχοντας αναγνωρίσει την γενναιότητά του τον είχε στείλει με στρατεύματα στα μέτωπα των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας. Την περίοδο της υποτέλειας ο Καστριώτης δεν διέκοψε τους δεσμούς του με την οικογένειά του. Πότε-πότε επανήρχετο στην πατρίδα του κοντά στον πατέρα του.

Το 1438 ο Σκεντέρμπεης υπηρέτησε ως Σούμπασης στο βιλαέτι της Κρούγιας, δηλαδή ως αρχηγός της επαρχίας. Το 1440 απομακρύνθηκε από την Κρούγια και ανέλαβε Σαντζάκμπεης στην Ντίμπρα, δηλαδή τη Δίβρη, που ανήκε στο βιλαέτι του Μοναστηρίου.Την περίοδο εκείνη συνέσφιξε τους δεσμούς του με τον λαό αλλά και τους φεουδάρχες.

Ιστοριογράφοι και αναλυταί της ζωής του Σκεντέρμπεη παραδέχονται ότι αυτός δεν άλλαξε ποτέ την πίστη του και παρέμεινε πάντα χριστιανός. Κατά την διάρκεια της παραμονής του στην πατρίδα του επεδίωξε να έλθει σε επαφή με τις δυτικές δυνάμεις (Βενετία, Ραγούζα, Νεάπολη).

Ειδικά προς το βασιλέα της Νεαπόλεως Αλφόνσο εμπιστεύθηκε τις προθέσεις του για μελλοντική εξέγερση κατά των Τούρκων. Ο Καστριώτης λοιπόν περίμενε την κατάλληλη ευκαιρία για να δράσει. Αυτή δεν άργησε. Η Ουγγαρία μαζί με την Κωνσταντινούπολη, ελεύθερο απομεινάρι της πάλαι ποτέ κραταιάς Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ήσαν οι μόνες από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις που ανθίσταντο κατά της Οθωμανικής πλημμυρίδος.

Κατά το 1439-1442 οι Ούγγροι εφαρμόζοντες την πολεμική τακτική του «Η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση» έφεραν σε δύσκολη θέση τους Τούρκους. Ο Σκεντέρμπεης ζήτησε να σταλεί στο μέτωπο του Δουνάβεως υπό τας διαταγάς του μπέη της Ρούμελης. Όταν στις αρχές Νοεμβρίου του 1443 οι Ούγγροι κατενίκησαν τους Τούρκους ο Σκεντέρμπεης βρήκε τη χρυσή ευκαιρία για να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιό του.

Μέσα στη σύγχυση της ήττας αποσκίρτησε μαζί με 300 πιστούς ιππείς συμπεριλαμβανομένων του αδελφού του Στανίση Καστριώτη και του ανηψιού του Μούρτο Χάμζα, και μετά από μια πορεία επτά ημερών έφθασαν έξω από την Κρούγια κατά της οποίας επιτίθεται.

Την κυριεύει, την απελευθερώνει και υψώνει τη βυζαντινή ερυθρά σημαία με το δικέφαλο αετό η οποία ήτο και το οικόσημο των Καστριώτηδων, και η οποία επεβλήθη στις αρχές του 20ου αιώνος ως το εθνικό σύμβολο της Αλβανίας, του νέου κράτους – δημιουργήματος των συμφερόντων των Μεγάλων Δυνάμεων.

Ο ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΤΕΙ ΤΟΝ ΜΩΑΜΕΘ

Για 25 χρόνια ο Σκεντέρμπεης θα δημιουργήσει μια ελεύθερη ζώνη στην τουρκοκρατούμενη χερσόνησο του Αίμου και θα θραύσει και θα ταπεινώσει τις δυνάμεις δύο Σουλτάνων, του Μουράτ Β΄ και του Μωάμεθ Β΄ του Πορθητή αποτελουμένας από εκατοντάδας χιλιάδας στρατού.

«Εάν δεν είχε γεννηθεί ο Σκεντέρμπεης, έλεγε ο Μωάμεθ Β΄, εγώ θα είχα συνδέσει τον κόλπο της Αδριατικής με την Ενετική Δημοκρατία, θα είχα θέσει το σαρίκι επί της κεφαλής του Πάπα και την ημισέληνο επί του τρούλου του Αγίου Πέτρου».

Η επιρροή του Σκεντέρμπεη και οι εστίες εξεγέρσεως έφθαναν μέχρι του Αμβρακικού κόλπου και η ηγετική του μορφή ένωσε τις διάφορες αλληλομαχόμενες φατριές. Ο Σκεντέρμπεης φρόντισε να δημιουργήσει εστίες εξεγέρσεως εκτός της Κρούγιας και νοτιότερα, όπως στο Πωγώνι, στο φρούριο της Βελλάς αλλά και της Χειμάρρας. Η Χειμάρρα από τότε και καθ’ όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας μέχρι τις μέρες μας αποτελεί ένα φρούριο του Ελληνισμού.

Οι έλληνες ιστορικοί δεν έχουν ασχοληθεί ιδιαίτερα με το βραχύβιο ανεξάρτητο κράτος του Καστριώτη. Το μέγεθος και τη σημασία της εξεγέρσεώς μαρτυρεί το γεγονός ότι ο Μουράτ Β΄ τέθηκε επικεφαλής δυνάμεως 200 000 ανδρών, τεραστίας δια την εποχή, η οποία ασφαλώς δεν θα εχρειάζετο εάν επρόκειτο να καταληφθεί μόνο το φρούριο της Κρούγιας.

Οι Χειμαρριώτες στάθηκαν στο πλευρό του Καστριώτη και, στην άμυνα της Κρούγιας,συμμετείχαν και οι φάρες του Ανδρούτσου, του Μπότσαρη, κ.ά., οι οποίες μετά την κατάρρευση της επαναστάσεως και το θάνατο του Σκεντέρμπεη κατήλθαν προς Νότον και αποίκησαν τα απρόσιτα όρη του Σουλίου. Σύμφωνα με τον στρατηγό Δημήτριο Νότη Μπότσαρη, αρχηγό του Σώματος των Εθελοντών εντοπίων Ηπειρωτών κατά το 1912-13: «Θανόντος του Σκεντέρμπεη οι Μποτσαραίοι μαχόμενοι προς Τούρκους και Τουρκαλβανούς, κατήλθον προς την Δράγανη.

Κατά τας αρχάς δ ε του 17ου αιώνος ίδρυσαν με άλλους αδούλωτους Έλληνες την Σουλιώτικη Συμπολιτεία».Οι Χειμαρριώτες έναν αιώνα μετά τον θάνατο του Σκεντέρμπεη αποκαλούν τον Καστριώτη ηγεμόνα τους. Σε έγγραφό τους προς τον Πάπα Γρηγόριο ΙΓ΄ με ημερομηνία 12 Ιουλίου 1577 αποκαλούσαν τον Σκεντέρμπεη «Ρήγα» τους.

Ομοίως και οι κάτοικοι της Κορυτσάς, ονομαστοί για την παλικαριά τους, πολέμησαν σκληρά στο πλευρό του Καστριώτη.

Η ΕΛΛΗΝΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗ

Ο Καστριώτης είχε ελληνοχριστιανική συνείδηση και ήταν κάτοχος της ελληνικής παιδείας. Τα έγγραφα που συντάσσονταν στην καγκελαρία του ήταν γραμμένα στην ελληνική. Το 1461 απευθυνόμενος προς τον Σουλτάνο Μωάμεθ Β΄ έγραφε:
«Γεώργιος Καστριώτης ο μετονομασθείς Σκεντέρμπεης, ηγεμών των Ηπειρωτών και Αλβανών, στρατιώτης του Ιησού Χριστού προς Μωάμεθ τον μονάρχην των Οθωμανών, χαίρειν…». Ομοίως απευθυνόμενος προς τον βασιλέα Αλφόνσο αυτοαποκαλείται «Πρίγκηψ των Ηπειρωτών».

Η εξέγερση της Ηπείρου εξέπληξε τους Ευρωπαίους ηγεμόνες. Όπως προείπαμε, αμέσως μετά την Κρούγια ακολούθησαν και οι εξεγέρσεις των υπολοίπων περιοχών. Προς τον σκοπόν αυτόν συνήλθαν το Μάρτη του 1444 οι φεουδάρχες της περιοχής Παλαιάς και Νέας Ηπείρου – χαρακτηριστικά αναφέρουμε τον Γεώργιο Αριανίτη, τον Θοδωρή Θώπια, τον Νικόλαο Ντουκαγκίνη, τον Παύλο Ντουκαγκίνη, τον Θοδωρή Κορώνα Μουζάκη, τον Λέκκα Ζαχαριά, τον Λέκκα Δούσμανη, τον Γιώργη Μπάλσα, τον Πέτρο Σπανό, κ.ά.

Στην συνάντηση μετείχε και ο Στεφάν Τσερνόγιεβιτς, ως αντιπρόσωπος των κατοίκων του Μαυροβουνίου. Εκεί ανακηρύχθηκε ο Σκεντέρμπεης Γενικός Αρχηγός και όλοι ορκίστηκαν αντίσταση κατά του Τούρκου δυνάστη.

Οι Ούγγροι επίσης ενθαρρυνόμενοι από τας υποσχέσεις του Πάπα και σε συνεννόηση με τον Σκεντέρμπεη μαζί με δυνάμεις Πολάκων και Ρουμάνων διέβησαν τον Δούναβη και έφθασαν στη Βάρνα της Βουλγαρίας.

Ομοίως δυνάμεις του Σκεντέρμπεη με επικεφαλής τον Γεώργιο Αριανίτη εισήλθαν στη Μακεδονία όπου συγκέντρωσαν στρατεύματα εθελοντών προς ενίσχυση των δυνάμεων του Ούγγρου βασιλέως Βλαδισλάου. Όταν ο Ούγγρος βασιλιάς πληγώθηκε θανάσιμα από τις δυνάμεις του Σουλτάνου που κατέφθασαν στη Βάρνα με τη βοήθεια Γενοβέζικων πλοίων, η συμμαχία των Χριστιανικών δυνάμεων διελύθη.

Ο Ιανέσκου Ουνιάδης, αρχηγός της μάχης της Βάρνης, συνέχισε να βρίσκεται σε επαφή με τον Σκεντέρμπεη, πράγμα που εξαγρίωσε τον Σουλτάνο ο οποίος συγκέντρωσε όλο το στρατό της Ασίας και της Ευρώπης και μαζί με τον διάδοχό του Μωάμεθ Β΄ εισήλθε στην περιοχή βορείως της Νέας Ηπείρου (Βόρειος Αλβανία) και μέσω του Γενούσου ποταμού (Σκούμπι), έφτασε στην Κρούγια, κατά την πολιορκία της οποίας χρησιμοποίησε για πρώτη φορά πολιορκητικές μηχανές.

Μέχρι να φτάσει όμως ο στρατός του Σουλτάνου στην Κρούγια είχε υποστεί τέτοιες καταστροφές από καταδρομικές ενέργειες των στρατιωτών του Σκεντέρμπεη ώστε ο Τούρκος χρονικογράφος Ντουρσούν Μπέης γράφει: «Μόνον οι δαίμονες, όπως είναι οι κάτοικοι των μερών εκείνων, μπορούν, εξοικειωμένοι με τα όρη τους, οι κατηραμένοι αυτοί άπιστοι, να κτυπούν με δηλητηριώδη βέλη».

Η πολιορκία απέτυχε και ο Μουράτ Β΄ αποχώρησε ηττημένος για να πεθάνει ντροπιασμένος λίγο αργότερα στην Αδριανούπολη.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ

Εν τω μεταξύ ο Σκεντέρμπεης υπογράφει συμμαχία το Μάρτιο του 1451 με τον βασιλέα Αλφόνσο της Νεαπόλεως ο οποίος ονειρευόταν να ιδρύσει Μεσογειακή Αυτοκρατορία.

Ο διάδοχος του Μουράτ, νεαρός Σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ ετοίμασε άλλες δύο εκστρατείες κατά του κράτους του Καστριώτη – Σκεντέρμπεη οι οποίες όμως απέτυχαν και αυτές, το καλοκαίρι του 1452 και τον Απρίλιο του 1453, την εποχή δηλαδή κατά την οποία η γενναία φρουρά της Κωνσταντινουπόλεως υπό τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ΙΑ΄ τον Παλαιολόγο έδινε τον υπέρ πάντων αγώνα.

Η κατάληψη της Κωνσταντινουπόλεως έκανε αίσθηση και σκόρπισε τον πανικό σε όλη την Ευρώπη. Ο Σκεντέρμπεης από τούδε και στο εξής δεν θα είχε να αντιμετωπίσει μόνο τους Τούρκους και εξισλαμισμένους Αρβανίτες εκστρατεύοντες εναντίον του, αλλά και τους εξωμότες φεουδάρχες πρώην πιστούς του.

Ακόμη και ο ανεψιός του Χάμζας μετά τη γέννηση του υιού του Σκεντέρμπεη, Ιωάννη, αφού έχασε την ελπίδα της διαδοχής, υποτάχθηκε στον εχθρό και οδήγησε τις δυνάμεις του εναντίον της πατρίδος του, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες στους Τούρκους τόσο για την περιοχή όσο και για τις στρατηγικές τακτικές του θείου του.

Το 1464 πέθανε ο Πάπας Πίος Β΄ ο οποίος ματαίως προσπαθούσε να ενώσει τις διηρημένες ευρωπαϊκές δυνάμεις και να οργανώσει σταυροφορία κατά του Σουλτάνου. Την ίδια χρονιά ο Σουλτάνος έστειλε εκστρατευτικό σώμα κατά του Σκεντέρμπεη με σκοπό την ερήμωση της χώρας αλλά και την αποκοπή των πηγών του ανεφοδιασμού της. Για άλλη μια φορά ο Σκεντέρμπεης τον Αύγουστο του 1464 κατακερμάτισε τις τουρκικές δυνάμεις.

Το 1465 άλλες τέσσερεις εκστρατείες καθοδηγούμενες από αρβανίτες εξωμότες αποτυγχάνουν.

Το 1466 ο ίδιος ο Μωάμεθ επικεφαλής 150 000 έως 200 000 στρατιωτών, γενιτσάρων, Οθωμανών της Ανατολής και εξωμοτών εμφανίζεται μπροστά στην Κρούγια. Ο χρονικογράφος Κριτόβουλος αναφέρει ότι οι Ηπειρώτες και Αρβανίτες αγωνιστές όταν εδιώκοντο από τις δυνάμεις των Τούρκων προτιμούσαν να γκρεμίζονται από τα βράχια και να φονεύονται παρά να παραδίδονται ικέτες. Και η εκστρατεία αυτή απέτυχε μετά από αλλεπάλληλες καταδρομικές επιχειρήσεις στο στρατόπεδο του Σουλτάνου που είχαν σαν αποτέλεσμα ακόμη και τον θάνατο ενός εκ των στρατιωτικών ηγετών, του εξωμότη Αρβανίτη Μπαλαμπά Πασά.

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟ 1468

Το 1466 ο γενναίος αρχηγός Γεώργιος Καστριώτης Σκεντέρμπεης, φορώντας την πολεμική του γούνα παρουσιάστηκε αυτοπροσώπως στον Πάπα Παύλο Β΄ και τους καρδιναλίους προκειμένου να βοηθήσουν στην διοργάνωση εκστρατείας των Ευρωπαίων ηγεμόνων εναντίον του Μωάμεθ.

Η παρουσία του προξένησε την περιέργεια του κόσμου οι οποίοι συγκεντρώθηκαν να ιδούν τον φημισμένο ήρωα. Σύμφωνα με τον Βαρλέτιο ο Σκεντέρμπεης τελείωσε την ομιλία του προς τον Πάπα ως εξής: «Μετά την καταστροφήν της Ασίας και της Ελλάδος, μετά την σφαγήν των πριγκίπων της Κωνσταντινουπόλεως, της Τραπεζούντος, της Σερβίας, της Βοσνίας, της Μολδοβλαχίας, μετά την υποδούλωσιν της Πελοποννήσου και την λεηλάτησιν του μεγαλυτέρου μέρους της Μακεδονίας και της Ηπείρου, έμεινα εγώ μόνος μου με το αδύνατον και μικρόν κράτος μου, με τους στρατιώτας μου εξηντλημένους από τόσους πολέμους, καμφθέντας μετά τόσας μάχας, ώστε η Ήπειρος δεν έχει πλέον εις τα σπλάχνα της εν μέρος υγιές δια να λάβη νέας πληγάς και δεν έμεινε πλέον εις αυτήν αίμα δια να το χύση υπέρ του χριστιανικού λαού.

Εις την Μακεδονίαν ταύτην, τοσούτον άφθονον εις στρατιώτας, εις πρίγκιπας και εις οπλαρχηγούς δεν μένει άλλο, ή μόνον η ημετέρα ανδρεία και ψυχή ακαταδάμαστος. Ελάτε λοιπόν προς βοήθειάν μας, ενόσω είναι εισέτι καιρός, όσον ούπω ίσως δεν θέλουν υπάρχει πλέον αθληταί του Χριστού από το άλλο μέρος του Αδριατικού Πελάγους».

Τον Απρίλιο του 1467 ο Σκεντέρμπεης επιστρέφει στην πατρίδα του. Η βοήθεια που έλαβε από τον Πάπα ήτο μόνον εις χρήμα και ήταν τέτοια, μόλις 3000 τάλιρα, ώστε να χαρακτηριστεί ως ατιμία των χριστιανικών δυνάμεων. Ο Καστριώτης παρέμενε πιστός στην συμφωνηθείσα μεταξύ Βατικανού και Παλαιολόγων ένωση των εκκλησιών, και είναι αυτός ένας από τους λόγους που αγνοήθηκε από το επίσημο Ορθόδοξο Νεοελληνικό κράτος.

Η χώρα ήτο σε δύσκολη κατάσταση και τον Ιανουάριο του 1468 ο Καστριώτης συνεκάλεσε και δεύτερο συνέδριο στο Αλέσιο προκειμένου να αντιμετωπίσουν και τη νέα εκστρατεία του Μωάμεθ. Ο Σκεντέρμπεης δεν έλαβε μέρος στη μάχη γιατί ήταν ασθενής από μια πληγή που είχε στον ώμο του. Για άλλη μια φορά όμως οι στρατιώτες του και χωρίς τον αρχηγό τους κέρδισαν μια νέα νίκη.

Η κατάσταση της υγείας του χειροτέρευσε και στις 17 Ιανουαρίου 1468 πέθανε στο Αλέσιο όπου και τάφηκε στον καθεδρικό ναό του Αγίου Νικολάου.

Η ΘΡΥΛΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΑΝΑ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ

Ο Γεώργιος Καστριώτης ήτο μια μεγάλη πολιτική και στρατιωτική φυσιογνωμία της εποχής του. Σε μία εποχή ζυμώσεων και ανακατατάξεων στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και η γιγαντιαία του μορφή, κυριολεκτικώς και μεταφορικώς, απετέλεσε το βράχο αντιστάσεως στην Ασιατική λαίλαπα.

Λέγεται πως ήτο μυημένος και στις ιδέες του Γεωργίου Πλήθωνος Γεμιστού, στην πολιτεία του οποίου αίτημα ήταν να ξεχωρίσουν οι πολεμιστές από τους γεωργούς. Ο Καστριώτης είχε αποστείλει στον Μπαλαμπά Πασά σκαπάνη, άροτρο και δρέπανο προσκαλώντας τον να επανέλθει στην τέχνη των προγόνων του.

Με τον θάνατο του Σκεντέρμπεη αυξήθηκε το κύμα μεταναστεύσεως των Ηπειρωτών στην Κάτω Ιταλία και Σικελία. Οι Τούρκοι κατέλαβαν τη χώρα και ο Μωάμεθ Β΄ έφθασε το 1474 στο Αλέσιο όπου διέταξε την εκταφή του νεκρού του Σκεντέρμπεη για να θαυμάσουν όλοι τον σκελετό του και στη συνέχεια να του αποδώσει ηγεμονικές τιμές.

Η μορφή του Σκεντέρμπεη έγινε θρύλος που κράτησε γερά μέχρι την Επανάσταση.
Οι υπερασπισταί του Μεσολογγίου τον θεωρούσαν τόσο δικό τους ώστε σε ένα από τα κανονιοστάσιά τους (πυροβολεία) είχαν δώσει το όνομα Σκεντέρμπεης, τρίτο κατά σειρά μετά από εκείνα των Δρακούλη και Κανάρη.

Ζωντανή όμως ανάμνηση της φρουράς του Σκεντέρμπεη και του κράτους του παρέμεινε η περιοχή της Χειμάρρας η οποία συνέχισε τις εξεγέρσεις κατά των Τούρκων με ηγέτες τον Γεώργιο Στρέσιο, τον Πήλιο Κασνέτση, κ.ά., με αποκορύφωμα την παροχή ειδικών προνομίων που διήρκεσαν μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα και καθιστούσαν την περιοχή τρόπον τινά αυτόνομο και ανεξάρτητο.

Από τους Οθωμανούς Αρβανίτες καθοδηγουμένους από τις ξένες δυνάμεις (Αυστροουγγαρία, και ιδιαιτέρως Ιταλία), γεννήθηκε το νέο κράτος που επέβαλε στους υπηκόους μια ξεχωριστή, όχι ηπειρώτικη ή αρβανίτικη συνείδηση αλλά αλβανική και ανθελληνική, κάνοντας εθνικό τους ήρωα τον Γεώργιο Καστριώτη και εθνικό τους σύμβολο τον δικέφαλο αετό.

Το 1960 στην κεντρική πλατεία των Τιράνων, στο σημείο όπου ευρίσκετο το άγαλμα του Στάλιν το οποίο μετεφέρθη σε άλλο σημείο της πόλεως, στήθηκε το άγαλμα του έφιππου Σκεντέρμπεη. Ω! ποία ειρωνεία! Οι απόγονοι των εξωμοτών, αυτών που πρόδωσαν τον αρχηγό τους, να τον οικειοποιούνται ως «εθνικό ήρωα» και να τοποθετούν το άγαλμα του μεγάλου Ηπειρώτη πολέμαρχου δίπλα στο τζαμί που δεσπόζει της πλατείας.

Κάποτε, ο Πρίγκιπας του Τάραντος Ιωάννης Αντώνιος είχε χαρακτηρίσει τους στρατιώτες του Καστριώτη ως πρόβατα. Δια να λάβει την απάντηση του Σκεντέρμπεη: «Οι προπάτορες Ημών ήσαν Ηπειρώται, εκ των οποίων ηγέρθη εκείνος ο Πύρρος, του οποίου την ορμήν μόλις οι Ρωμαίοι ηδυνήθησαν να αντικρούσουν, εκείνος όστις δια των όπλων εκατέκτησε το Τάραντον και άλλας χώρας της Ιταλίας. Δεν έχεις άντρας δυνατούς ν’ αντισταθούν εις τους Ηπειρώτας ειμή τους Ταραντίνους, γένος ανθρώπων βρεμένων και γεννηθέντων μόνον δια να ψαρεύουν οψάρια».


Διαβάστε περισσότερα ...

Κυριακή, 12 Ιουνίου 2016

Η πρώτη και μοναδική απόδραση από το Αλκατράζ

Μερικές δεκαετίες νωρίτερα το νησί – φυλακή Αλκατράζ, στον κόλπο του Σαν Φρανσίσκο των ΗΠΑ, ήταν η απόλυτη φυλακή υψίστης ασφαλείας.

Η φυλακή, γνωστή επίσης και ως «Βράχος», φιλοξένησε μεταξύ άλλων διάσημους και επικίνδυνους εγκληματίες, όπως ο μαφιόζος Al Capone και άλλους με ιστορικό αποδράσεων, αφού θεωρείτο απόρθητη εγκατάσταση. Μέχρι την έλευση του Frank Morris και των αδερφών John και Clarence Anglin.

Από το 1934 έως το 1963, 36 συνολικά κρατούμενοι είχαν προσπαθήσει να αποδράσουν από την περιβόητη φυλακή αλλά όλοι σχεδόν συνελήφθησαν από τους φρουρούς ή έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας. Το πρωί της 12 Ιουνίου του 1962, όμως, κατά τη διενέργεια ελέγχου ρουτίνας έγινε αντιληπτό ότι τρεις κρατούμενοι έλειπαν από τα κελιά τους: ο John Anglin, ο αδερφός του Clarence, και ο Frank Morris.

Στη θέση τους βρέθηκαν τρία ομοιώματα κεφαλιών φτιαγμένα από γύψο με πραγματικά μαλλιά, τα οποία χάρισαν χρόνο στους δραπέτες αφού η νυχτερινή βάρδια δεν αντιλήφθηκε την απουσία τους.

Αμέσως σήμανε συναγερμός και ξεκίνησε εντατική έρευνα από γης, αέρος και θαλάσσης για τον εντοπισμό τους. Το FBI, η Ακτοφυλακή και άλλες υπηρεσίες συνεργάστηκαν για να βγάλουν άκρη από τα ελάχιστα στοιχεία που είχαν για την απίστευτη εξαφάνιση των τριών κρατουμένων – οι οποίοι είχαν παρελθόν αποδράσεων.

Η μοίρα όμως των τριών κρατούμενων που προαναφέραμε παραπάνω επισήμως παραμένει μυστήριο, με μόνο βέβαιο το ότι βγήκαν από το κτίριο. Το FBI κράτησε την υπόθεση ανοιχτή για 17 χρόνια, ώσπου την έθεσε στο αρχείο χωρίς να έχει καταφέρει να δώσει κάποια σαφή απάντηση.

Σύμφωνα με ένα άρθρο όμως του Thomas Byers στο Hub Pages, αυτό που στ’ αλήεθια συνέβη είναι ότι οι δραπέτες είχαν συνεργάτες εντός και εκτός της φυλακής. Πράγματι τους περίμενε μια βάρκα για να τους περάσει απέναντι.

Ο Byers, βασισμένος στη μαρτυρία ενός ετοιμοθάνατου, γράφει ότι ο άντρας αυτός ήταν μέλος της ομάδας που παρέλαβε τους δραπέτες και επρόκειτο να τους μεταφέρει σε μια καλύβα στο Άινταχο. Όμως, αυτός και ο συνεργάτης του, τελικά εκτέλεσαν τους δραπέτες για να πάρουν το μεγάλο ποσό χρημάτων που είχαν στην κατοχή τους.

Η απόδραση από το Αλκατράζ έγινε τανία το 1979 από τον Don Siegel, με τον Clint Eastwood στον κεντρικό ρόλο.

πηγή: http://tvxs.gr
Διαβάστε περισσότερα ...

Σάββατο, 4 Ιουνίου 2016

Ουράνιος Σίδηρος το στιλέτο του Τουταγχαμών

Ένα στιλέτο ηλικίας 3.300 ετών, που βρέθηκε στην Αίγυπτο, στον ανεκτίμητης αξίας θησαυρό του φαραώ Τουταγχαμών, είχε σφυρηλατηθεί με σίδερο που προερχόταν από μετεωρίτη, υποστηρίζεται σε μια μελέτη Αιγύπτιων και Ιταλών επιστημόνων.

O Τουταγχαμών αν και μια μάλλον ασήμαντη μορφή της 18ης Δυναστείας καθώς πέθανε σε ηλικία μόλις 19 ετών και έμεινε για λίγο χρόνο στο θρόνο είναι σήμερα ένας από τους γνωστότερους φαραώ της αρχαίας Αιγύπτου, χάρη στην ανακάλυψη του τάφου του - του πρώτου ασύλητου βασιλικού τάφου που ανακαλύφθηκε - και του αμύθητου θησαυρού που βρέθηκε σε αυτόν.

Το μαυσωλείο του Τουταγχαμών ανακαλύφθηκε το 1922 από τον Βρετανό αρχαιολόγο Χάουαρντ Κάρτερ. Στον τάφο του βρέθηκαν περισσότερα από 5.000 αντικείμενα πολλά από τα οποία ήταν κατασκευασμένα από ατόφιο χρυσάφι. Ανάμεσά τους ήταν και ένα στιλέτο με χρυσή λαβή και λάμα που δεν είχε οξειδωθεί. Το μαχαίρι αυτό ήταν κρυμμένο ανάμεσα στις λεπτές λωρίδες του υφάσματος που κάλυπταν τη μούμια του Τουταγχαμών.

Σύμφωνα με Αιγύπτιου και Ιταλούς επιστήμονες της Πολυτεχνικής Σχολής του Μιλάνου, του Πανεπιστημίου της Πίζας και του Μουσείου του Καΐρου, που το μελέτησαν αναλύοντας τη σύνθεση του, το στιλέτο είχε σφυρηλατηθεί με σίδερο που προερχόταν από μετεωρίτη. Όπως εξήγησαν, η λάμα περιείχε 10% νικέλιο και 0,58% κοβάλτιο, περιεκτικότητες αυτές υποδηλώνουν ότι το υλικό προήλθε από το διάστημα.

Στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στις 20 Μαΐου στην αμερικανική επιστημονική επιθεώρηση «Μετεωρίτες και Πλανητικές Σπουδές», παρουσιάζεται η σύνθεση της λάμας, η οποία καθορίστηκε με τη μέθοδο της φασματοσκοπικής ανάλυσης φθορισμού ακτίνων X. 


Ο «Σίδηρος του Ουρανού»

Ο Μαχμούντ Ελ Χαλουάγκι, πρώην διευθυντής του Μουσείου του Καΐρου ο οποίος συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε για τα αποτελέσματα της μελέτης: «Η ποιότητα κατασκευής του στιλέτου δείχνει ότι την εποχή του φαραώ Τουταγχαμών οι Αιγύπτιοι ήταν ήδη δεξιοτέχνες στην κατεργασία του σιδήρου».

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι φαραώ γνώριζαν την προέλευση του σιδήρου που χρησιμοποιούσαν για την κατασκευή τέτοιων αντικειμένων. Μάλιστα κατά τη διάρκεια της 19ης Δυναστείας πλάστηκε μια νέα λέξη για να τον περιγράψει, η οποία σήμαινε «σίδηρος του ουρανού». Η εισαγωγή αυτής της λέξης υποδηλώνει ότι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ήξεραν πως αυτά τα σπάνια κομμάτια σιδήρου είχαν κυριολεκτικά πέσει από τον ουρανό.

Το 2013, αρχαιολόγοι απέδειξαν ότι τα αρχαιότερα σιδερένια αντικείμενα που είχαν βρεθεί σε μια αιγυπτιακή νεκρόπολη — χάντρες από ταφικά περιδέραια ηλικίας 5.000 ετών — είχαν κατασκευαστεί με σίδερο από μετεωρίτες.
Διαβάστε περισσότερα ...

Σάββατο, 21 Μαΐου 2016

Η Μακεδονία του Αμαζονίου

Ο Δημήτρης Μαχαιρίδης διηγείται, πώς τον Φεβρουάριο του 2009, μαζί με τον φωτογράφο Διονύση Κουρή έφτασαν –τρίβοντας τα μάτια τους– στο χωριό Μακεδονία, στην όχθη του κολομβιανού Αμαζονίου.

Εκεί που ως τότε δεν είχε πατήσει κανένας Έλληνας.

Ο Αμαζόνιος διασχίζει σαν φίδι την πυκνή ζούγκλα πάνω από την οποία πετάμε για την Λετίσια, τη μοναδική πόλη της Κολομβίας στον Αμαζόνιο. Ο Διονύσης κι εγώ κοιτάμε από το φινιστρίνι την προσγείωση στο μικρό αεροδιάδρομο, ανάμεσα στα ψηλά δέντρα της ζούγκλας.

Η μοναδική όχθη της Κολομβίας στον Αμαζόνιο έχει μήκος μόλις 125 χιλιόμετρα –σφήνα ανάμεσα στο Περού και τη Βραζιλία. Η Λετίσια χτίστηκε το 1935 ακριβώς στα σύνορα με τη Βραζιλία, για να υπογραμμίσει την παρουσία της Κολομβίας στον Αμαζόνιο. Πολύ αργότερα έφτασαν Βραζιλιάνοι, που έχτισαν κολλητά την Ταπατίγκα, την τελευταία πόλη στην εσχατιά της Βραζιλίας, η οποία από εδώ και πάνω αποκαλεί τον Αμαζόνιο Solimoes.

Σήμερα η εμπορική ζωή έχει δέσει άρρηκτα τις δύο πόλεις και η διακίνηση είναι απολύτως ελεύθερη, ώστε δεν παίρνεις είδηση πότε περνάς από την Κολομβία στη Βραζιλία. Απέναντι, η δυτική όχθη, που ούτε καν φαινεται, ανήκει εξ ολοκλήρου στο Περού.

Το επόμενο πρωί έχουμε ήδη νοικιάσει ένα ταχύπλοο πλοιάριο και ανεβαίνουμε τον Αμαζόνιο, που κατηφορίζει φορτωμένος με νερό. Το βάθος του, λόγω βροχών, μπορεί να φτάσει έως τα 120 μέτρα. Ξαφνικά ο βαρκάρης μάς ρωτά ανυποψίαστα αν θέλουμε να σταματήσουμε λίγο παρακάτω για να επισκεφτούμε το ινδιάνικο χωριό Μακεδονία. Δεν πιστεύουμε στα αυτιά μας. Μακεδονία;

Είκοσι λεπτά αργότερα προσαράζουμε στο χωριό Μακεδονία, στην όχθη του κολομβιανού Αμαζονίου. Η κοινότητα της Μακεδονίας αριθμεί περί τους 800 κατοίκους, από τους οποίους σχεδόν οι μισοί είναι κάτω των 18 ετών. Ζουν από το ψάρεμα, το κυνήγι και τη χειροτεχνία που απευθύνεται στους λίγους εποχιακούς τουρίστες το Πάσχα και τον Ιούνιο από την υπόλοιπη Κολομβία.

Η Μακεδονία έχει ένα τετραγωνισμένο ρυμοτομικό σχέδιο, σχεδιασμένο από την κεντρική διοίκηση στη Μπογκοτά, τα σπίτια είναι χτισμένα σε πασσάλους, για προστασία από τυχόν υπερχειλίσεις, αλλά και από δυσάρεστες επισκέψεις ανακόντα και κροκοδείλων, ενώ οι οριζόντιοι και κάθετοι τσιμεντένιοι δρόμοι είναι σχεδιασμένοι μόνο για πεζούς. Ένα σχολείο, μια εκκλησία οι μόνοι δημόσιοι χώροι του χωριού. Το αυτοκίνητο είναι άγνωστη λέξη στην πυκνή ζούγκλα του Αμαζονίου. Οι επικοινωνίες είναι παντού παραποτάμιες.

Ο πρώτος Μακεδόνας που συναντάμε είναι ο ξυλουργός και αυτοδίδακτος γλύπτης German Pena (Πένια). Σκαλίζει τη Μακεδονία του Αμαζονίου σε ξυλόγλυπτα από το σκληρό βιολετί ξύλο του Αμαζονίου Palosangre και τα στέλνει στην Μπογκοτά. Στόχος του να φτιάξει μια φάρμα κροκοδείλων για εκτροφή κάιμαν, όπως λέγονται οι κροκόδειλοι στον Αμαζόνιο.

Μιλά ελάχιστα αγγλικά και μας οδηγεί στη Rosaura Mirana (Μιράνια) Carijona, που αναλαμβάνει να μας ξεναγήσει στη Μακεδονία. Η ίδια δεν είναι από τη φυλή Τικούνα, αλλά από τη φυλή Μιράνια και ζει στη Μακεδονία τα τελευταία δέκα χρόνια. Προσπαθώντας να εξιχνιάσουμε το μακεδονικό μυστήριο του Αμαζονίου, αρχίζουμε τις ερωτήσεις.

Στην συγκεκριμένη περιοχή του Αμαζονίου διέμενε από τα τέλη του 19ου αιώνα αρχικά μια οικογένεια από τη φυλή Τιχούνα, της οποίας το επώνυμο ήταν Macedo. Το πλήθος ιεραποστολών που δραστηριοποιούνται και ενίοτε αλληλοσυγκρούονται στον Αμαζόνιο εκχριστιάνισαν βιαστικά και τυχάρπαστα το μεγαλύτερο ποσοστό Ινδιάνων, δίνοντάς τους ισπανογενή ονόματα και φροντίζοντας να εξαφανίζουν τις προαιώνιες δικές τους παραδόσεις και τρόπους ζωής.

Οι Macedo πρώτα έγιναν Καθολικοί, στη συνέχεια μεταπήδησαν στους Ευαγγελιστές, στους οποίους προσηλύτισαν και άλλες οικογένειες Τιχούνα, όπως τους Pena (Πένια) και τους Leon (Λεόν), που ήρθαν από γειτονικές περιοχές στη Βραζιλία και στο Περού και εγκαταστάθηκαν μαζί τους στο ίδιο χωριό. Άρχισαν να μελετούν ομαδικά τη Βίβλο και όταν έφτασαν στις επιστολές του Αποστόλου Παύλου προς Θεσσαλονικείς και Φιλίππους στην Καινή Διαθήκη εντυπωσιάστηκαν όταν για πρώτη φορά διάβασαν τη λέξη Macedonia.

Αγνοώντας παντελώς τη δική μας Μακεδονία και τον Μέγα Αλέξανδρο, πίστεψαν ότι το όνομα Macedonia αναφερόταν σε κάποια γωνιά της γης που είτε λεγόταν έτσι στα χρόνια που αναφέρεται στο Ευαγγέλιο ή ίσως και να ήταν φανταστική. Πάντως ήταν ιερή. Θεώρησαν, λοιπόν, θεϊκό σημάδι ότι το όνομά τους, Macedo, ήταν παραπλήσιο με το Macedonia. Και έτσι το 1975 όλες οι οικογένειες που ζούσαν μαζί στο παρόχθιο χωριό αποφάσισαν να δώσουν στο χωριό τους το όνομα Macedonia, θεωρώντας ότι είναι οι μοναδικοί Μακεδόνες στον κόσμο. Η Μακεδονία του Αμαζονίου είχε πάρει σάρκα και οστά.

Έλληνες δεν είχαν ξαναδεί εδώ. Δεν ξέρουν καλά-καλά ούτε πού πέφτει η Ελλάδα. Αγνοούν τον Μέγα Αλέξανδρο. Όταν εξηγώ στην Rosaura ότι είμαι από τη Μακεδονία, η απάντησή της δείχνει την ισορροπία τής φιλοσοφίας των Ινδιάνων. «Όπως εσείς ήρθατε στη δική μας Μακεδονία έτσι και κάποιος Τικούνα μπορεί να φτάσει στη δική σας».

Η Rosaura προσπερνά τη Μακεδονία της Ελλάδας, σαν κάτι το φανταστικό. Φορά την μάσκα του χορού και αρχίζει να μας εξηγεί στη μαλόκα της (την ξύλινη ινδιάνικη καλύβα με την αχυρένια στέγη) για τα ήθη, τα έθιμα, τους χορούς και τα κοστούμια των Μακεδόνων του Αμαζονίου.

Στους ινδιάνικους χορούς δεν σηκώνουν ποτέ τα πόδια από τη γη, τα μουσικά όργανα είναι όλα κρουστά και οι φωνές είναι πάντα σε υψηλές νότες. Το τροπικό δάσος, που μόνο οι ίδιοι ξέρουν να σέβονται και να προστατεύουν αποτελεσματικά, τους δίνει όλα τα μέσα για να ζήσουν. «Η γη έχει δοθεί σε όλους, δεν είναι μόνο για άσπρους ή Ινδιάνους, και όλοι πρέπει να την προσέχουμε», λέει.

Το δέντρο τοτούμα είναι το πιο ιερό για τους Τικούνα, γιατί από αυτό φτιάχνουν βότανα και κρέμες για δερματικές μολύνσεις. Από το δέντρο μπρέα φτιάχνουν τη μονωτική πίσσα για τις μαλόκες τους. Κάθε κοινότητα έχει δική της τεχνοτροπία στην καλαθοπλεκτική από χόρτο που φτιάχνουν από τα φύλλα των φοινικόδεντρων.

Κατασκευάζουν τα υφάσματα των κοστουμιών τους από ξύλο γιαντσάμα, που το κόβουν ανάλογα με τη θέση του ήλιου και του φεγγαριού (αν το κόψουν με νέο φεγγάρι το ξύλο σπάει) και κατόπιν το επεξεργάζονται ώστε να γίνει λεπτό και εύκαμπτο. Στολίζουν τα κοστούμια με κουκούτσια από φοινικόδεντρα, για να δημιουργούν ήχους ώστε να εντυπωσιάζουν. Τα χρώματα γίνονται από χώμα και φυτά.

Ο κάθε Ινδιάνος δουλεύει ο ίδιος τη μάσκα του, που φορά στις τελετές χορού, ενώ οι Ινδιάνες προσέχουν ιδιαίτερα τα μαλλιά τους, σήμα κατατεθέν της δυναμικότητάς τους.

«Το μεγαλύτερό μας πρόβλημα είναι ότι αδύναμες κουλτούρες όπως η δική μας στην εποχή της παγκοσμιοποίησης κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Αν εξαφανιστεί η κουλτούρα σου θα εξαφανιστείς και εσύ ο ίδιος. Το σύστημα εκπαίδευσης μάς μαθαίνει να είμαστε σαν τους λευκούς, χωρίς, όμως, να γινόμαστε λευκοί.

Μας αντιμετωπίζουν σαν ανίκανους να κάνουμε οτιδήποτε αλλά δεν είναι έτσι. Είμαστε όπως όλοι οι άλλοι και όχι υποδεέστεροι. Ξέρουμε να κάνουμε τα πράγματα καλά και θέλουμε να τα κάνουμε καλά» μας επισημαίνει ο δάσκαλος Henry Paima που έτρεξε να μας βρει. Κάποιοι τον πληροφόρησαν ότι δύο Έλληνες έφθασαν στη Μακεδονία του Αμαζονίου.

Μας οδηγεί στο σχολείο.

«Όπως και στη χώρα σας, έτσι κι εμείς μαθαίνουμε για την τεχνολογία» μας εξηγεί ο εκπαιδευτικός Cesar Augusto Rodriguez, που μας υποδέχεται. Μας περιμένει όμως ακόμη μια έκπληξη. Ο Cesar Augusto Rodriguez εκπαιδεύει τους δασκάλους της Λετίσια στο πρόγραμμα κομπιούτερ που διαθέτει το σχολείο.

Μας ζητά να του εξηγήσουμε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, γιατί είναι το ελληνικό Αβάκειο του ελληνικού Computer Technology Institut, του Πανεπιστημίου της Πάτρας, που για άγνωστους λόγους έφτασε μέχρι εδώ στον Αμαζόνιο, από την Μπογκοτά, χωρίς μετάφραση στα ισπανικά. Τους υποσχεθήκαμε ότι θα φροντίσουμε να τους βρούμε τουλάχιστον το αγγλικό εγχειρίδιο.

Μόλις το 1975 ιδρύθηκε το πρώτο σχολείο στη Μακεδονία για τη διδασκαλία της γλώσσας των Τικούνα και έβαλαν ως δάσκαλο τον Leon Macedo, που είχε πάει μόνο τέσσερα χρόνια σχολείο και αναρωτιόταν τι μπορούσε να διδάξει. Η γλώσσα των Τικούνα ήταν μέχρι τότε προφορική. Σήμερα, παράλληλα με το επίσημο πρόγραμμα στα ισπανικά, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη γλώσσα Τικούνα είναι υποχρεωτικό. Από το 1975 μελετήθηκε από ανθρωπολόγους και φωνητικούς και είναι πλέον γραπτή.

Η μοναδική βοήθεια προερχόταν από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις της Σουηδίας, που έκτισαν τις περισσότερες αίθουσες διδασκαλίας της Μακεδονίας. Μια ολλανδική ΜΚΟ ποτέ δεν ολοκλήρωσε τις μαλόκες που επρόκειτο να φτιάξει. Τα λεφτά που στέλνουν από έξω τα τρώει η διαφθορά πριν φτάσουν εδώ, ενώ η γραφειοκρατία τα σκοτώνει όλα –αυτή είναι η εξήγηση των Μακεδόνων.

Οι γυναίκες της Μακεδονίας έχουν δημιουργήσει μια συντεχνία που φτιάχνει κοσμήματα και είδη λαϊκής τέχνης με στόχο τους περαστικούς τουρίστες. Οι ίδιες το θεωρούν σαν μοναδικό τρόπο ανάπτυξης της οικονομίας του χωριού. «Ένας λευκός τουρίστας δεν μπορεί να δει σε βάθος τη σκέψη μας και τα ιερά μας. Εμείς ξέρουμε τι και μέχρι πού θα του το προσφέρουμε. Είμαστε Χριστιανοί, αλλά πια δεν βλέπουμε τις δοξασίες μας σαν διαβολικές» λέει η επικεφαλής της συντεχνίας, Eudocia Moran.

Ετοιμάζουν το φαγητό για να φάμε όλοι μαζί. Στο τραπέζι, πάνω σε τεράστια φύλλα μπανάνας στρώνουν ψάρι βραστό, γιούκα ψητή, φαρίνια που αντικαθιστά το ψωμί στον Αμαζόνιο και χυμό καρύδας. Η αυξανόμενη μόλυνση του Αμαζονίου μειώνει διαρκώς τα ψάρια και σταδιακά δημιουργεί προβλήματα στη διατροφική ισορροπία των παρόχθιων χωριών.

«Όταν δεν θα υπάρχω πια εδώ, αλλά θα υπάρχει το πνεύμα μου, όπως πιστεύουμε εμείς οι Ινδιάνοι, ελπίζω ο δήμαρχος και ο κυβερνήτης να είναι ντόπιοι» μας λέει με αισιοδοξία η Rosaura. Την απάντησή μας προλαβαίνει ο German συστήνοντάς μας ένα Μακεδόνα μηχανικό, που έχει έτοιμη τη λύση για την ύδρευση της Μακεδονίας και ψάχνει για χρηματοδότηση.

Η Ελλάδα πέφτει λίγο μακριά για να βοηθήσει, σκεφτόμαστε με τον Διονύση.

Επιβιβαζόμαστε στο ταχύπλοο για να επιστρέψουμε στη Λετίτσια. Σε λίγο θα πέσει το σκοτάδι και όλα θα είναι αδιάβατα, αφού δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα. Έχουμε λύσει τον γρίφο Μακεδονία στον Αμαζόνιο. Ένα κοπάδι ροζ δελφινιών, ενδημικά του ποταμού, μας ακολουθεί αποχαιρώντας μας με θεαματικές βουτιές στα νερά του, που έχουν αρχίσει κι αυτά να σκοτεινιάζουν.

Πηγή : Andro.gr
Διαβάστε περισσότερα ...

Facebook